Zdjęcia muszą być oglądane, ale jak i gdzie pokazać swoje fotografie w internecie? Trzymać wszystkie zdjęcia na dysku to jakby je zagrzebać w piaskach Namibii – pewnie ktoś kiedyś znajdzie… Najbardziej oczywiste odpowiedzi wcale niekoniecznie są najlepsze, a w ostatnich latach możliwości raczej ubywa. Choć internet jest powszechny i każdy ma szybkie łącze, to galerii internetowych dla fotografów jest mniej niż dekadę temu, a te, które zostały, są mniej wygodne niż kiedyś.
1. Facebook, Instagram i inne media społecznościowe
Najbardziej oczywisty sposób prezentacji zdjęć to wrzucenie ich na Facebooka, którego w końcu prawie każdy ma. Łatwo, za darmo i znajomi zobaczą. Znaczy, być może zobaczą – jeśli im algorytm Facebooka je wyświetli. A nawet jak wyświetli, to nasze fotografie będą w towarzystwie memów, cudzych obiadów, politycznych deklaracji i oczywiście reklam. O ile łatwo na Facebooka zdjęcia wrzucić, to znacznie trudniej stworzyć coś, co będzie wyglądało jak elegancka galeria.
No i z pewnością nie rekomendowałbym Facebooka osobom, które chcą pokazać swoje fotografie ze spotkania z plemieniem Himba, o jakichś bardziej zdecydowanych aktach nie wspominając. A nawet jak będziemy grzecznie unikać zdjęć w jakikolwiek sposób kontrowersyjnych, to pewnego pięknego dnia i tak możemy dowiedzieć się, że nasze konto zostało zablokowane. Bo tak.
Instagram – pod pewnymi względami lepszy od Facebooka, pod pewnymi… gorszy. Owszem, jest popularny, darmowy i został stworzony dla fotografów, więc powinien być idealną galerią, ale… Tych „ale” jest kilka, niektóre całkiem poważne, więc w skrócie:
- Pewne formaty są lepsze – kiedyś trzeba było wrzucać zdjęcia kwadratowe, obecnie niby każde proporcje są akceptowalne, ale siatka na profilu przycina wszystko do pionowego prostokąta, a wrzucenie serii zdjęć przycina wszystkie do proporcji pierwszego w serii. Serie musimy więc układać tak, aby wszystkie zdjęcia miały te same proporcje, a później na profilu i tak widzowie będą zgadywać, co właściwie jest na zdjęciu.
- Zdjęcia na Instagramie wyglądają dobrze na telefonie, a jeśli je się ogląda na komputerze, to… też wyglądają, jakby były na telefonie. Co z tego, że wrzucimy fotografie w dużej rozdzielczości, jak wyświetlone zostaną w rozmiarze, który nie pokaże drobniejszych detali?
- Zdjęcia na Instagramie mogą oglądać osoby, które mają konto na Instagramie. Jak wyślemy link do instagramowej galerii komuś, kto Instagrama nie używa, to nie obejrzy zdjęć, dopóki sobie nie założy konta. Eliminuje to z grona widzów nieinstagramową rodzinę i znajomych. To dość nowe ograniczenie, w pewnym stopniu dotyczy też Facebooka, który niezalogowanym pozwoli obejrzeć 3-4 zdjęcia i zażąda zalogowania się.
- Kontrola treści – publikacja nagości czy tematów, które sztuczna inteligencja portalu uzna za kontrowersyjne, może skutkować zawieszeniem konta.
Facebook czy Instagram uchodzą za miejsca, gdzie pokazać swoje fotografie jest najłatwiej, tyle że nie każdy je obejrzy i niekoniecznie w formie, którą chcielibyśmy zaprezentować.
Alternatywne platformy społecznościowe, takie jak Mastodon, BluSky czy Vero pozbawione są większości ograniczeń Instagrama i Facebooka. Szczególnie Vero jest ciekawy, bo pomyślany jako lepszy Instagram – można wysłać linki osobom niezalogowanym (np. taki link do Vero), zdjęcia wrzucone w wysokiej rozdzielczości nadal zachowują swój rozmiar i jakość. Głównym ograniczeniem w porównaniu do FB i Insta jest mała popularność – trzeba ręcznie wysyłać linki, żeby znajomi zauważyli, że coś nowego wrzuciliśmy.
2. Galerie internetowe – Flickr, 500px
Gdzie pokazać swoje fotografie, jeśli nie w galeriach internetowych, prawda? Szkoda tylko, że jest ich mniej niż kiedyś. Kiedyś najpopularniejszy i darmowy był Flickr. Popularny jest nadal, darmowy jest jednak tylko dla pierwszego 1000 zdjęć. Tysiąc to sporo, ale jeśli sięgniemy tego limitu, to możemy przejść na płatną wersję Pro, gdzie za ok. 6 euro miesięcznie możemy zamieszczać zdjęcia bez limitu. Co więcej, wersja Pro pozwala zamieścić ponad 50 ukrytych zdjęć, które zobaczą tylko ci, którym je udostępnimy. Wersja darmowa pozwala zamieszczać tylko „bezpieczne treści” – akty publikować można tylko w wersji płatnej. Nie ma natomiast problemu z udostępnianiem zdjęć osobom, które konta na Flickrze nie mają.
500px kiedyś był galerią prestiżową, sporo z tego prestiżu wyparowało wraz z przejęciem galerii przez chińską firmę. Nie pomogły też towarzyszące temu skandale z kradzieżą zdjęć, które nowy właściciel sprzedawał bez wiedzy i zgody autorów. W wersji darmowej możemy zamieszczać do 21 zdjęć tygodniowo (wersja płatna z nieograniczonym uploadem to 60 lub 100 euro rocznie). 500px pośredniczy też w sprzedaży zdjęć – być może więc coś zarobimy. Najdroższa z płatnych wersji pozwala stworzyć portfolio i przypiąć je do własnego adresu www. Jeśli nie przeszkadza nam, że prawami autorskimi do naszych fotografii opiekuje się chińska firma, to 500px nadal jest elegancką galerią i miejscem, które warto wziąć pod uwagę, gdy zastanawiamy się, gdzie pokazać swoje fotografie.
3. Serwisy oferujące fotograficzne portfolio
Jaka jest różnica w stosunku do Flickra, Instagrama czy 500px? Tam jesteśmy częścią tłumu, nasze fotografie rywalizują o uwagę z tysiącami innych, a celem serwisów jest jak największy ruch, stąd mechanizmy lajkowania i komentowania (mile widziane: kłócenie się, bo to szczególnie wzmaga ruch). W internetowych portfolio nasze zdjęcia nie muszą się przepychać z innymi, a celem serwisu jest ich elegancka ekspozycja. Często portfolio jest połączone z mechanizmami sprzedaży zdjęć – czy to fizycznych wydruków (we współpracy z drukarniami), czy cyfrowych kopii. Takie portfolio z możliwością sprzedaży i udostępniania fotografii tylko wybranym osobom to idealny mechanizm dla fotografów ślubnych. Nawet jeśli nie zarabiamy na zdjęciach, a jedynie szukamy spokojnego miejsca, aby pokazać swoje fotografie, to tego typu serwisy mogą być dla nas interesujące.
W tej kategorii mieszczą się zarówno znane i istniejące dobrze ponad dekadę serwisy jak Squarespace, Smugmug (notabene – aktualny właściciel Flickra), Zenfolio, jak i znacznie młodsze Pic-time czy Lightfolio. Do tych młodszych, ale już istniejących ładnych parę lat, należy Pixieset. Można tam stworzyć proste galerie albo zbudować z „klocków” rozbudowaną stronę prezentacyjną. Jest też opcja galerii ukrytych, dostępnych dla wtajemniczonych i zabezpieczonych hasłem – idealne dla tych, którzy chcą pokazać swoje fotografie tylko wybranym. Wybieramy z dostępnych wzorców, dostosowując je sobie do potrzeb i gustów – w ramach przygotowanych mechanizmów. W odróżnieniu od wielkich i uznanych serwisów tego typu, Pixieset ma wersję darmową, a także oczywiście różne warianty płatne (od 8 do 40 USD miesięcznie).
4. Własna strona WWW – zrób to sam
Wszystkie prezentowane dotąd opcje oznaczały korzystanie z gotowych wzorców i reguł, które opracował ktoś inny. Owszem, jeśli się zapłaci, to w serwisach typu portfolio ma się spory wybór, może się jednak okazać, że nadal nie znaleźliśmy tego, co potrzebujemy. Albo znaleźliśmy – ale za cenę zaporową. Dla maksymalistów, którzy chcą mieć stronę dokładnie taką, jaką sobie wymyślili, zostaje zrobienie jej samemu. Nie jest to już trudne i najwygodniejszą metodą będzie wykupienie domeny i instalacja na niej WordPressa. Z WordPressem można zrobić praktycznie wszystko – ten blog jest na WordPressie, podobnie jak Fotezja czy nasza księgarnia. Da się zrobić nie tylko portfolio o dowolnej strukturze, ale też sklep, system e-learningowy, portal społecznościowy i dowolną kombinację powyższych.
Koszt w pierwszym roku jest znikomy (przeważnie można liczyć na promocję przy rejestracji domeny i pierwszy rok hostingu), później koszty rosną, ale raczej nie przekroczą ceny najprostszego pakietu serwisów typu portfolio. Temat (czyli coś w rodzaju skórki na WordPressa) czy płatne wtyczki (jeśli będą potrzebne płatne, bo jest wiele darmowych) to jednorazowe wydatki. Galerię zrobioną na WordPressie płatną wtyczką Justified Image Grid (cena: 29 USD) można zobaczyć oczywiście tutaj.
WordPress nie jest trudny, choć nauczenie się go i skonfigurowanie może zająć nieco czasu. Jeśli ktoś więc czasu nie ma, a ma potrzeby, aby pokazać swoje fotografie na swoje własnej stronie, to rozwiązaniem jest Chevereto. To darmowe oprogramowanie (ma też wersję płatną, ale darmowa wystarczy), które instaluje się jako swoją stronę www (nadal trzeba wykupić adres www oraz hosting). Zenbox, czyli hosting, z którego korzystamy, ma jednak Chevereto przygotowane do instalacji jednym kliknięciem. Chevereto to tylko galeria – nie ma innych możliwości, za to jest prosta w obsłudze, szybka i nie wymaga konfiguracji. Przykładową galerię można zobaczyć tutaj.
Gdzie pokazać swoje fotografie – podsumowanie
Możliwości prezentacji swoich zdjęć online jest sporo, nie jesteśmy skazani na Facebooka i Instagrama. Jeśli chcemy mieć wszystko pod kontrolą, to oczywiście własna strona WWW będzie najlepszym rozwiązaniem. Jeśli jednak mamy wymagania, ale nie mamy czasu, to różne serwisy typu portfolio pozwolą zbudować swoją prezentację. Warto zacząć od opcji darmowych – jeśli okaże się, że czegoś nam brakuje, to wtedy będziemy wiedzieli, za co potrzebujemy płacić. Nie brakuje miejsc, gdzie pokazać swoje fotografie można w sposób elegancki i dopasowany do własnego stylu, więc koniec wymówek! No to do roboty, niech się zdjęcia nie kurzą na dyskach!
Irkowi dedykuję 🙂